Forum Figurki.org

Mam tu takiego delikwenta , na oko 75 mm.To jedna z starszych figurek - tj. najstarszy łeb, a więc może być  jedynie nie słuszny itd. Reszta została dodana niedawno.
Sam ,,projekt" może zawierać błędy merytoryczne , bo XV w to nie moja działka,na ile byłem w stanie prześledzić materiały na tyle je wykorzystałem.
Kusza nie ma żadnego naciągu, myslałem o windzie angielskiej, ale troche za dużo tam sznurków, może lewar niemiecki (takie madrości znalazłem po ksiegach wszelakich.
Ponieważ lubię robić figurki w kilku wersjach (opcjach) dodałem kolesiowi hakownicę, wtedy nie mocuje mu się pudełka na bełty tylko worek na kule.
Pawęż lepiej było zrobić z płytek plastikowych , w każdym razie jest nieco krzywa.
Zrobione to to wszystko z MS-a i z innych materiałów w śladowych ilościach.

Najpierw wersja kuszna

(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/40.jpg)(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/36.jpg)
(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/37.jpg)(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/30.jpg)
(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/29.jpg)(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/28.jpg)

 A tu wersja haczna

(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/16-1.jpg)(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/14-1.jpg)
(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/15-1.jpg)(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/17-1.jpg)
(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/23-1.jpg)(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/25-1.jpg)

Takie sprawy się dzieją.
Maciek Koncerz Pawlica

Oj dzieje się, dzieje :)
Bardzo mi się podoba ten kuszniko-pawężnik, a do łba nie ma się co czepiać wcale .
Jak zwykle - kunsztowne cacko !

No tak teraz wiem czemuś siedział drogi Maćku tak cicho ostatnio  ;).Powiem tylko że piękna ta figura a w szczególności wersja z "hakiem .Oj sie dzieje .Pozdrawiam Grzesiek

Wersja hakownicowa wymiata...!

swietny ;)

A Bóg Zapłać dobre ludziska.
Widzę jaką dobra robotę tu robicie, głupio się nieprzyłączyć.
Może sobie jakiś zjazd zrobimy latem albo i wiosną sprawę figurczaną w Ojczyźnie pchniemy do przodu i takie tam inne.
Mam jeszcze trochę towaru na składzie, powstawiam w tzw. międzyczasie.
Maciek Koncerz Pawlica.

Witam
Gdyby go tak jeszcze sklonować... A pawęż pomalowac na wzór XV wiecznej, burgundzkiej. Tak jak to zrobił Hopwood z figurką Husyty (w MilMod z roku 1999. Vol.29 no5).

Nic, tylko na zmianę patrzeć i zęby z podłogi zbierać. Obie wersje śliczniutkie, jednak mnie bardziej do gustu przypadła ta z kuszą.

Niezgorszy frant z niego pewnikiem jakowyś sniper

No taaaaa , jeszcze czego, z hakownicy w cel trafić?
Wojciechu, toż to musiała by być stodoła, i to nie dalej jak pięćdziesiąt kroków od ,,hakmana".
Co do samej figurki, nie będę jej klonował, tak myślę co by ją potłuc i zrobić de novo  ;D ;D ;D ;D

Mopanku,

jak wprowadzisz w życie swój niecny zamiar potłuczenia go, to ja Szanownemu Maćkowi herbu CzęstoGęstoDobreFigury potłukę co innego na udeptanej ziemi i to tak, że posoka będzie tydzień schła. Jak się nie podoba, to czytamy - http://figurki.org/component/option,com_smf/Itemid,127/topic,814.0 a nowego robimy od zera. Nie będzie litości dla dezerterów! To powiedziałem ja, Tomek z ZadupiaMiędzyKrakowemAKatowicami herbu JożinZBażin ;D ;D ;D

Jeden tak mówił, i go Wisła pod Płockiem wyrzuciła  :-*
Po kiego mam zaczynać od zera, jak mogę go w sposób cywilizowany skanibalizować.
50 % mniej roboty. ;D ;D

Toż ja z tym "Sniperem" krotochwiliłem ciutkę ;)
A w tych 50m jak się jakiś "garniec" rycerski zaplątał i w wizjer zosatał trafion, to chłopak miał uciechę ;) niechybnie.

Jak sę przypomnę jakiem z hakownicy sam strzelał, to aż mnie na nowo ramie zabolało - znaczy się ma ono własną pamięć i inteligencje- hakownicy ponownie nie tykać ;) sie naumiało (przynajmniej w takim podparciu)

Alem wtedy w tarczę z 50m trafił jako jedyny tyle że mało z niej zostało :)
i nie wiem czemu za to punktów mi nie przyznali ;(.
Ramię natomiast czucie odzyskało po paru minutach, a przestało boleć po 2 dniach.

I tak byłem w lepszej sytuacyji, bo inszy towarzysz 2 przednie zęmby utracił po strzale z sztywnej ręki garłaczem.
Tak się kończą trudne zakłady ;)

A jak widzę, już na Amen mnię ZWojciechowiłeś Acan. ;)
A co mi tam byleś mnie "Niewiernym" nie zwał :) chociem Didimos.

Zmiłowania  upraszam !!!!  :-[
Mam dwóch kompanionów Wojciechów, to stąd pewnie.
Toć Tomasz Wapan jesteś jako żywo!
A czy Didymos Juda , czy tylko Taoma (,,bliźniak " w psiej mowie pohańców) to ja tam nie wiem.

Pomijając Didymosa tudzież inne wątki poboczne.
Kanibalizm rzecz czasem konieczna, ale czy nie da się gościa PRZEDTEM rozmnożyć?

Nawiązując do wątku głównego :
Nie jest to jakoś strasznie skomplikowana figurka, dlatego pomyślałem sobie,że ulepię ja jeszcze raz.
Dzięki wykorzystaniu elementów będzie mniej pracy.
Zostawię broń, hełm i  tarczę, może łeb.

No i jakoś się pogubiłem w tym wątku dlaczego masz zamiar zrobic tą figurke jeszcze raz?HMMMMMM

Ale jak jeszcze raz, to może w wersji mniej statycznej? Jakieś XV wieczne in action...

Jak sę przypomnę jakiem z hakownicy sam strzelał, to aż mnie na nowo ramie zabolało - znaczy się ma ono własną pamięć i inteligencje- hakownicy ponownie nie tykać ;) sie naumiało (przynajmniej w takim podparciu)


Toż Panie Bracie jak sie z hakownicy,arakuzy czy inszego muszkietu strzela kolbę trza kłasc pod pachę to i ramię nie rozboli :o
Co też Imć Koncerzowi i inszym sztukmistrzom pod rowagę kładę  kreśląc się sługą JMPanów Staszek

"Toż Panie Bracie jak sie z hakownicy,arakuzy czy inszego muszkietu strzela kolbę trza kłasc pod pachę to i ramię nie rozboli :o"



Toż wiem doskonale :)
Jeno zakład był, czy na ramieniu hakownicę przy strzale dociśnietą wytrzymam, do zakładu 5 odważnych przystąpiło (i tylko jam strzymał). Oj siłę ma to okrutną ;)

Spróbuję, ale w sumie  to co on oprócz łażenia i strzelania miał do roboty.
Opierał tą hakownicę o pawężę , pukał a potem stał  i gapił się jak wół na malowane wrota.
Oj chyba nie, nie tylko,  Mospanie , bo i NA ramieniu układano odpowiednio ukształtowaną kolbę ( ot,  po polsku kolba to ,,przykład"), i do ramienia , a taki petrynał to o brzuch nawet !!!
Szczególnie, jeśli idzie o wymieniony przez acana muszkiet.
 

I owszem jak półpancerz był! A ten "Asan" to za co?

Waszmość pan - wasan -asan (acan).


W wersji konnej tak, ale jako długa broń piechoty - wytarczał watowany kapotek.
Dokładnie , opierano pertynał o pierś.
W jednym z ospreyów  ( traktujacym o czasach elżbietańskich ) był  narysowan jegomość, który takiej strzelby zażywał .

Ten tutaj. "węgierski najemnik", też w sumie wiele nie robi:
http://www.masterclass.it/whitemodels/index-catalogo.htm
Ale to i tak jedna z moich ulubionych figurek. I mimo wszystko sprawia wrażenie jakby "coś" robił. No i ten strój...

 ::) ::) ::)
No dobra , robi.
Zobaczymy , co da się zrobić.
Ja po prostu nie umiem robić figurek ,,dynamicznych".
I nie przepadam za nimi, takie posągowe jakoś bardziej mi się podobają.
Ale spróbować zawsze można, może co z tego wyjdzie.
Natomiast strój - napierśnik i folgowe majty zdecywowanie bardziej mi się podobają , i już.

A według mnie to nadal będzie morderstwo :-\

hmmmmm, a  nie aby do osób pośledniejszego stanu tak się zwracano?
 Ad rem, tego Ospreya nie znam,być może ktoś tak strzelał,ale ja bym nie próbował

Nie daj Bóg trzymajta mnie Panowie Bracia, bo nie ztrzymam takowej ignorancji ojczytego języka, i bukłaczkiem przyleję ;) Jakiem Wolski

http://pl.wiktionary.org/wiki/acan


A tu masz ACAN link, do zkleconego na szybko albumu jak to się muszkiet trzyma ;) wiekszość  malunków z ospreya
http://DARKFARCJA.fotosik.pl/albumy/390103.html

,,Waszmość panie "- do osób pośledniego stanu?!!  :o :o ??? ??? ;D ;D ;D ;D ;D ;D ;D ;D ;D
Dobre !!
Acan był wyrazem wyjątkowej atencji !!!
Do osób posledniego stanu albo się nic nie mówiło, albo per ,,ty" , albo per -,,on" albo ,,chłopie" albo ,,chamie" itd.
Co do petrynału :
Jak znajdę to wstawię , delikwent strzelajacy z takiej broni nazywany był ,,petronelem".
A tak sobie myslę,czy czarny, nie granulowany, a więc niezbyt szybko spalający się proch dawał aż takiego ,,kopa"?

Oj dawał, dawał :) strzelałem ci ja zarówno z muszkietu, hakownicy, garłacza pistolów wszelakich  jak i rewolwerów czarnoprochowych.

Najwiekszego kopa daje garłacz, i rekę wyprostowana bez podparcia złamać potrafi jak jest dobrze nabity, sam tego świadkiem byłem, jako i wybitych zebów, rozbitego czoła i oka prawie że wyłupionego. (na głupote ludzka rady nie ma)

Kopie też odpowiednio dobrze ubity proch 1 pełnej miarki z muszkietu i hakownicy czesto zostawiając siniaki.   

Myśmy w zakładach 2 pełne miarki prochu strzymać mieli ;)

Pistolety mają mniejszy odrzut, boć to i wagomiar inny i ninsze kalibrum, ale też odczuć można, zwłaszcza jak się kto zapomni i złokcia sztywnego strzela, wtedy niesamowitości dziać się mogą.

Rewolwery zaś mimo odczuwalnego odbicia dają sie spokojnie ujażmić, ot technika lepsza ;)

Nie, no spoko 8)... Majty muszą być... Woj bez majt, jak mawiają w Mirmiłowie, traci wiele ze swego uroku.

OK, bo ja gdzieś czytał,że dlatego go zaczęto granulować (w młynach prochowych) aby kopa dawał, bo jak był niegranulowany  po nasypaniu i przybiciu mało powietrza ładunek zawierał, a jak był granulowany, to pomiędzy ziarnami granulatu tego powietrza było znacznie więcej.
I kop był.

Ale ja tylko w podwarszawskiej bateryji  rakietowej  imć renegata Jaruzela służył za młodu, jak Jan III u Szwedów po Ujściu, więcem siarczystych prochów nowa modą sporządzanych zażywał.

Może mnie żle uczył był ś.p. Stefan Maria Kuczyński herbu Ślepowron, albo i pamięć co do "Asana" już nie ta.
Zdrowia Waszmościom życzę

Ja tak trochę OT.
Gdzieś kiedyś czytałam, że proch niegranulowany łatwo zamakał, zbyt łatwo wchodził w reakcje chemiczne (dając wielkie BUM!, albo, ex contrario, nie dając niczego), był zdeczka niebezpieczny w tzw. codziennym obejściu, nie dawał się precyzyjnie odważać, i w ogóle był nieprzewidywalny. Aha, i lubił się rozwarstwiać na czynniki składowe. Aż ktoś mądry wpadł na pomysł granulowania...
Mam wrażenie, że ta wiedza to kompilacja z kilku różnych źródeł. W ostatniej "Gazecie Rycerskiej" jest m.in. artykuł o tym.
I jeszcze o tytułach; ja chyba czytałam te same książki co JMP Armiger, bo:
- asan i acan miały wydźwięk z lekka protekcjonalny, nacechowany odrobinką wyższości, coś jak nasze współczesne "pan jesteś" zamiast "pan jest".
- waszmość, do co bardziej zaprzyjaźnionych albo ciut niżej stojących "wasze", to forma w miarę neutralna. "Waszmość jest" = wersja bardziej oficjalna, "waszmość jesteś" = bardziej codzienna.
- idąc wyżej w szacunku mamy "Waszmość Pana", "waszą miłość" i inne smakowitości typu JOMWMP, itd. Ale to już wysoki ceremoniał.
- jest też "waszeć", lokujący się gdzieś na pograniczu protekcjonalności i obraźliwości ("traktować kogoś z waszecia", pamietacie).
Aha: z rusznicy, hakownicy, petrynału ani niczego innego nie miałam okazji strzelać  :'( tylko z kbkak.

Myślę że granulowanie prochu miało spełnić kilka (wiele) postulatów.
Ja z kolei czytałem że proch czrny, nie granulowany spalał się zbyt wolno, dając małą  energię .

Pewnie było i tak, i tak.
Mam trochę czasu, idę sobie poczytać. ;D

Co do acana - tu, podobnie jak przy prochu, trzeba by znaleść jednoznaczne  rozstrzygnięcie , bo w tej chwili mówimy (mówicie) bardziej o własnych odczuciach, o tym co gdzieś tam kiedyś może czytaliśmy (czytaliście).
Jeśli czytaliście te same książki, napiszcie jakie  i chętnie się zgodzę.
To delikatna materia, i autorytet etymologa rozstrzygnie sprawę.
Aczkolwiek, etymolog wyjaśni nam raczej pochodzenie tego słowa, ale nie jego wydźwięk.
Więc może etnolog?
Może u Kitowicza jest coś na temat acana?
Dopuki nikt nie przedstawi mi takiego przykładu, muszę traktować takie zdanie jako niczym nie uzasadnioną prywatną opinię.

Dobra.
Zajrzę do swoich książek i sprawdzę, zarówno proch, jak i acana.
Faktycznie, zaczęłam gadać bardziej o swoich odczuciach i wspominkach, niż o faktach. Paręnaście lat temu dosć gruntownie zagłębiałam się w staropolski (tak z okolic 1650-1680) "protokół dyplomatyczny", no i trochę mi we łbie zostało.
Teraz dla odmiany w pracy zgłębiam współczesny protokół dyplomatyczny, ale to już zupełnie OT.

Może sam fakt użycia skrótu (acan, aśćka) był  może nie protekcjonalny, ale familiarny, skracał dystans.
Ale że stricte protekcjonalny, albo wręcz pejoratywny (do osób pośledniego stanu) to byłby chyba przełom w etnologii.

Acan jest zwrotem miedzy bliskimi sobie towarzyszami, rodziną etc... może ciut poufały aleć sympatyczny i daje sygnał o przychylności wypowiadającego te słowa. ;)

"Fikcyjna równość przebija zawsze w formułkach grzeczności, istniała przynajmniej w słowie, w symbolu. Takim symbolem był np. tytuł brata, który się należał każdemu szlachcicowi (...) Bardzo ciekawa rzecz patrzeć, jak tytuły i formuły polskie biorą swój początek od majestatu, a dogasają gdzieś nisko pod słomianą strzechą szlachecką (...). "Wielmożność" jako tytuł jeszcze w XV wieku miała poniekąd majestatyczne znaczenie, w XVI wieku juz zmalała, ale zawsze należała się tylko senatorom, tj. kasztelanom i wojewodom, szlachcic na urzędzie by "urodzony", szlachcic bez urzędu tylko "szlachetny"; w XVII wieku "wielmożny" już jest co drugi, "urodzony" kazdy posesjonat, "szlachetny" tylko na pół schłopiały szlachcic zagonowy. "Wasza Miłość" i "Jego Miłosć" były tytułem królewskim, "Wasza Miłość Pan" byo szczytowym wyrazem dostojności - z biegiem czasu zmarniay, sponiewierały się i zdeformowąły te tytuły: z "Waszej Miłości" stała się "Waszmość", "Wasze", "Waszeć", "Wasza Miłość Pan" zeszedł na "Waszmość Pana", na "waćpana", a w końcu na pogardliwego "Aspana", "Asana" i "Acana", który się dostawał chudopachołkowi tak samo, jak zdarte buty pańskie"
Wł. Łoziński, Życie polskie w dawnych wiekach, Kraków 1974, s. 199-202

"Skoro tytuły nie oznaczały faktycznie posiadanej godności czy urzędu, przeto nie dziw, że spowszedniały szybko; zaczęto je zwyczajowo przyznawać coraz większej liczbie osób, tak że w rezultacie dostojna tytulatura magnacka XVI wieku w dwieście lat później przysługiwała wszystkim szlachetnie urodzonym (...) Wreszcie waszmość i waćpan (wasza miłość, pan) stał się popularnym tytułem szlacheckim, który stosowano także i do służby rękodajnej (...). Później jeszcze ustaliły się tytuły aspana i acana, których używano protekcjonalnie, z pewnym odcieniem lekceważenia do osób służbowo zależnych lub też do drobnej szlachty, nie chcąc ich urazić "tykaniem"."
J.St. Bystroń, Dzieje obyczajów w dawnej Polsce, wiek XVI-XVIII, t. I, Warszawa 1976, s. 162-163

Mam te zeskanowane 2 artykuły o prochu, ale wstawię je później.

Chapeau bas !
W takim razie, przepraszam kolegę Armigera i zapewniam, ze uzyłem wyrażenia ,,acan" w znaczeniu XV-to wiecznym  ;D.
Tomku, no i jak my teraz wyglądamy? :'(
Co do prochu, Kasiu, to też chętnie przeczytam.
Wczoraj przejżałem Historię Piechoty Polskiej Wimmera, Muszkiety, Arkebuzy ,Karabiny Matuszewskiego ale nic nie znalazłem.
W Broni Strzeleckiej XIX w Frederica Myatta w wstepie, na stronie 10 w podrozdziale ,,Proch strzelniczy" :

 ,,.....Pierwszy proch był po prostu mielony na miałki pył.Miało to liczne wady z których główną było to, że w tej przypominającej mąkę mieszaninie nie było dostatecznie dużo przestrzeni wypełnionej powietrzem pomiędzy poszczegółnymi ziarnami i skutkiem tego proch spalał się powoli ...."

Zastanawiam się po prostu, czy Tomek I Armiger nie strzelali z prochu czarnego  granulowanego , zwłaszcza że Tomek pisze o strzelaniu z rewolweru.
Rewolwer na amunicję ,, rozdzielnego ładowania " z uwagi na konstrukcję (nieszczelność  pomiędzy lufą a bębnem) i kaliber (10-12 mm ?) załadowany niegranulowanym prochem według mnie zrobi po prostu psssssss.
Inna sprawa,że w XV wieku był już proch granulowany , selekcjonowany  według wielkosci ziaren ,a różnicę miedzy granulowanym a niegranulowanym podkreśla fakt,że zaczęto stosować bardziej wytrzymałe i dłuższe lufy .
Istnieje bowiem ścisła zależność pomiedzy szybkoscia spalania ładunku, jego masą i długością lufy.

"Gazeta Rycerska" nr 2 [16] 2007, s. 20-23:
(http://img150.imageshack.us/img150/3516/skanuj0007wa2.th.jpg) (http://img150.imageshack.us/my.php?image=skanuj0007wa2.jpg)(http://img183.imageshack.us/img183/358/skanuj0008hd5.th.jpg) (http://img183.imageshack.us/my.php?image=skanuj0008hd5.jpg)
(http://img186.imageshack.us/img186/8429/skanuj0009tc5.th.jpg) (http://img186.imageshack.us/my.php?image=skanuj0009tc5.jpg)(http://img442.imageshack.us/img442/593/skanuj0010wl2.th.jpg) (http://img442.imageshack.us/my.php?image=skanuj0010wl2.jpg)

"Gazeta Rycerska" nr 1 [19] 2008, s. 16-19:
(http://img211.imageshack.us/img211/3619/skanuj0001is4.th.jpg) (http://img211.imageshack.us/my.php?image=skanuj0001is4.jpg)(http://img528.imageshack.us/img528/1139/skanuj0002ar5.th.jpg) (http://img528.imageshack.us/my.php?image=skanuj0002ar5.jpg)
(http://img183.imageshack.us/img183/2520/skanuj0003yu0.th.jpg) (http://img183.imageshack.us/my.php?image=skanuj0003yu0.jpg)(http://img329.imageshack.us/img329/8789/skanuj0004io8.th.jpg) (http://img329.imageshack.us/my.php?image=skanuj0004io8.jpg)

od razu mówię, że na prochu znam się słabo, tyle wiem, co z książek. Potrzebna mi ta wiedza specjalnie nie jest, o ile nie dotyczy jakichś istotnych różnic w malowaniu figurki, typu: czy po strzale człowiek miałby okopconą twarz/rękę/ubranie, czy nie.
Mam wrażenie, że w "Gazecie Rycerskiej" powinien być jeszcze jeden artykuł o prochu, alem go dziś rano za chiny znaleźć nie mogła.

Jako Wł. Łozińskiemu bym zawierzył w wilelu sprawach, to jednak w tym aspekcie miałbym pewne watpliwości, co do pogadrdliwości  tego określenia bo jest go zbyt wiele w literaturze popularnej.

J.St. Bystroń ten Pan zato  w swoich tekstach mocno koloryzuje i w wielu aspektakch popełnia koszmarne błedy.

Nie pozostaje mi zatem nic innego jak zacząć wykopaliska w biblioteczce domowej. Jak nie uda mi sie znaleźć odpowiednich kontrargumentów będę musiał odać szacunek Łozińskiemu acz napewno nie Bystroniowi;) oraz reszcie zainteresowanych i przeprosić zjadając miarkę wstydu z solą ;)

Co do strzelania z prochu czarnego w przypadku rewolweru był to granulowany proch. W pozostałych selekcjonowanych czeskiej produkcji ;)

Jak najbardziej naznaczony był prochem, zwie się to "prochowym tatułażem" bo głeboko w skore wejść mogą iskry i węgielki. Trudno to umyć i jest upierdliwe na dłuższą metę.  Właśnie dla ochrony twarzy kowboje nosili chusty do zakrywania twarzy (tak nie tylko, po to by być anonimowymi podczas napadu) i używali rękawic często tylko na prwej dłoni. 

Witam , przedrukowałem i czytam oba artykuły.
Niestety, nigdzie nie znalazłem wzmianki że broń załadowana taki prochem  (niegranulowanym) dawała duży odrzut. Wręcz przeciwnie.
Na drugiej stronie pierwszego artykułu, u dołu trzeciej kolumny jest następująca wzmianka :

......Po pierwszym, kilkudziesięcioletnim stosowaniu prochu miałkiego (stąd nazwa proch, w innych językach polver,poudre itp) zaczęto stosować proch ziarnisty.
Zapobiegało to rozdzielaniu się składników, a także dawało to  lepsze własności użytkowe..

Jak mogę się domyślać, w przypadku materiału miotającego, lepsze własności użytkowe to przede wszystkim większa siła miotająca, bo przecież nie kolor, zapach itd.
Granulując proch, uzyskano jego większą silę miotająca, bo ta z prochu niegranulowanego była niewystarczająca.
Nie ma też wzmianki o jego nieprzewidywalności,  itd.

Drugi artykuł w ogóle nie odnosi się do jakości prochu nie granulowanego, nie omawia różnic miedzy jednym a drugim nie ma w nim nic na temat  odrzutu dawnej broni palnej, nie przewidywalności  prochu itd., omawia różne rodzaje dział oraz sposoby ich ładowania i zwiększenia szybkostrzelności.
Oba za to są arcyciekawe !!!

Natomiast, musze się przyznać że najprawdopodobniej popełniłem błąd , sugerując ładowanie petrynału prochem niegranulowanym.
 :-[ :-[ :-[ :-[ :-[ :-[ :-[ :-[ :-[ :-[ :-[

Jako broń z XVI w , na pewno była ładowana prochem granulowanym.
Czy wystrzał z takiej broni opartej o  ,,nie opancerzoną „ pierś był możliwy? 
Według mnie, mimo wszystko tak.
W albumie ,,Muszkiety, Arkebuzy ,Karabiny „ Romana Matuszewskiego na stronie 61 znajduje sie zdjęcie dwóch egzemplarzy tego rodzaju broni, eksponowanych zresztą w MWP.
Trzecia w kolejności od góry broń jest skatalogowana jako ,,Petrynał z zamkiem kołowym połowa XVI w.
Fragment opisu , co to jest petrynał ,ostatnie zdanie : ..... Czasami spotykana jako długa broń piechoty z zamkiem lontowym.
Broń ma 140 cm długości ( a więc prawie  tyle samo co muszkiety piechoty – 139 –157 cm , ten ostatni to niderlandzki).
Moim zdaniem z uwagi na jej długość  i zamek lontowy, jest to zdecydowanie broń piechoty (strzelców),na ogół  nie używających  napierśników.
Przynajmniej kilku musiało przeżyć wystrzał z broni opartej  np. o mostek.

A mi chodziło o  strzelanie niegranulowanym !! :P
Selekcjonuje się go chyba właśnie pod wzgledem wielkości ziaren.
W razie czego, do tego jedzenia soli solidarnie przystapię, ale jak WASZA MIŁOŚĆ będzie miał co szlachetnego na popicie.
Pozdrawiam, Maciek

Tomku, myślę, że nie warto podważać autorytetu uznanych w końcu naukowców. Może się mylili, moze łgali, ale akurat w materii "acana" obaj są zgodni. Pewnie, mogłabym dalej kopać, tylko nie sądzę, żeby było warto. Trzeba by zejść do poziomu źródeł, pamiętników, listów, zresztą sam wiesz najlepiej. I wykonać benedyktyńską pracę statystycznego wynotowywania, ile razy i w jakim odcieniu w znanych nam źródłach użyto owego "acana". Nie wiem jak Ty, ale ja niezbyt mam ochotę robić habilitację akurat z tego tematu. BTW, mówimy cały czas o materii doprawdy ulotnej i żywej, czyli o codziennym, mówionym języku. Tu faktycznie trzeba by zaangażować historyka języka. Sam wiesz, jak szybko zmienia się współczesna polszczyzna, ile zależy od indywidualnego stylu danej osoby. Spór o "acana" zaczyna mi zatem wyglądać na cokolwiek jałowy, zostawmy to profesorom i historykom.
Za informacja o "naznaczaniu prochem" dzięki. Słyszałam coś o tym, ale niedokładnie, teraz wiem, do kogo się zwrócić, gdy będę potrzebowała szczegółowych wyjaśnień. Sama, powtarzam, nie miałam okazji strzelać z niczego oprócz kbkak i łuku sportowego, więc jestem w tej kwestii całkowitym ignorantem. Ty strzelałeś, Ciebie będę pytać, jak znajdę się w potrzebie.

Jak ten nasz Acan ma się do tego zatem:

Acan - rzeczownik, rodzaj męski - staropolski zwrot grzecznościowy
odmiana - acan, acana, acanu, acanem, acanu; l.mn. acanowie
od waszmość pan → wasan
asan, asindziej, współczesne pan

"Słownik etymologiczny jezyka polskiego", Aleksander Brückner, 1927

----------------------------------------------------------------------------------------------
Ale jak powiedziałem gotów jestem zjeść markę wstydu z solą.
Co muszę uczynić, niestety bo w wykopliskach bibliotecznych potwierdził to za Panami Łozińskim i Bystroniem, A. Borowski w swych publikacjach i potwierdza tez to "Słownik Sarmatyzmu " pod jego redakcją. 

Na swe usprawiedliwienie  żec mogę tylę iż odgrywająć wiele razy postać Pana Zagłoby zbyt jestem przyzwyczajon do onego zwrotu, nigdy także nie uważałem go za zwrot obraźliwy, a tylko za pewną poufałość grzecznościową.

Wszystkich mogących się czuć obrażonymi, przez owy zwrot użyty przeze mnie co do ich osoby, uniżenie przepraszam i proszę o wybacznie z serca głebokości.
I obiecuję więcej onego zwrotu nie używać. (Chyba że do służby i rękodajnych).

Waszmość Panie Macieju, jeżeli zechcesz mi towarzyszyć przy onej miarce wstydu z solą, to najdziem jakiegoś porządnego Węgrzyna albo li zacniejszy Miodek do popicia tego specjału. ;)
     

W potrzebie dopomogę szczerze ;).

A co do autorytetów to jest ich tak wiele i jedne na drugich budowane, zatem nie sposób czasem błędów nie powielić. Przy dużej ilości literatury, wielu badaczy sobie zaprzecza, zatem samemu trzeba pewnych rzeczy się doszukiwać.
Aleć już z Acanem sprawę jasną mamy, czas miarke soli szykować ;)




Wracając jeszcze do czarnego prochu, to jesli mnie pamięć nie myli nawet chyba z własnego kołowca strzelałem raz z prochu domowej produkcji. I wyniki wtedy były dość marne, trudno powiedzieć z jakiego powodu- czy z kiepskiego wykonania, czy wilgoci, czy tez właśnie takich jego właściwości.

Na 6 strzałów raptem 2 były solidne, które dało się odczuć w ręce i trafiły w cel.
1. całokwity niewypał
2. "piardnięcia smoka" - dużo dymu i ognia mało huku, kula znaleziona w pół drogi do tarczy
1. strzał Panu Bogu w okno z solidnym hukiem.

3 strzały w tym 2 trafienia podbiłem dodatkową przybitką na proch i na kulę, co po mocnym ubiciu  dało myślę odpowiedni efekt.
Potem w uzyciu był już tytlko selekcjonowany proch czeski.

Zostawmy ten, jak słusznie Kasia zauważyła jałowy spór o "acana".Ze swej strony uważam temat za zamknięty.
Ad rem: przy strzelaniu z broni palnej długo chodziło mniej o celność (dopiero Anglicy zaczęli szkolić w strzelaniu do celu po wojnie o niepodległość USA) a o efekt psychologiczny. Sienkiewicz pisał np: o Lwach wojny trzydziestoletniej, że strzelali RÓWNO (nie celnie)jakby kto orzech zgryzł.Zresztą prawie każdy postrzał był śmiertelny w dłuższej perspektywie czasu, a zawsze był szokiem-kaliber miękkiego pocisku i obrażenia jakie powodował. Stąd też się wziął lęk Tatarów przed bronią palną(Beauplain)
Jeszcze w poł. XIX w. podawano osobno rannych w wyniku postrzału, jako wyeliminowanych na dłużej ze służby, a przy wnioskach orderowych podkreślano, że mimo postrzału nie opuścił pola bitwy.
Inna sprawa, obok odrzutu przy strzale-racja Panie Maćku,że granulowany bardziej kopie-dochodzi jeszcze ciężar broni-stąd hakownice, forkiety pod muszkiet czy berdysze w polskim i rosyjskim wojsku. To ważyło sporo powyżej 10 kg., a co innego jest strzelić raz czy dwa , a co innego kilkanaście razy lub i więcej.

Pozdrawiam St.

Oto obiecane obrazki pana petronela  ;D ;D
Pan pertonel był kims w rodzaju dragona: jeździł patatajem, walczył pieszo, nie nosił uzbrojenia ochronnego.
Osprejowy malunek , podpisany ,,Petronel, Earl of Essex troops'': ,
(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/PE4.jpg)
Pertonelowa strzelba :
(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/PE2.jpg)
Rysunek z epoki :
(http://img.photobucket.com/albums/v203/koncerz/PE1.jpg)

Z którego osprey'a te rysunki?

Osprey Elite , nr 15 : The Armada Campaign 1588

Dziękuję za rysunki. nazwy petronel wczesniej nie znałem :o, byłem tez przekonany,ze petrykał wyszedł z użycia dużo wcześniej.
Człek się całe życie uczy. Pytanie czy oprócz Anglii petronele,petronelowie(?) gdzieś jeszcze występowali ? Panie Maćku ma Pan rację to jakaś forma dragonów. widzę, że trzeba będzie coś o XVI wieku poczytać, bo traktowałem go po macoszemu.
Pozdrawiam Staszek