Serwis o figurkach historycznych i modelarstwie redukcyjnym

Relacja Piotra Kmiecika z Kwatery wojennej Heinricha Himmlera Schwarzschanze

Na urlopie byłem. Urlop jak wiadomo, to taki czas, kiedy można, w rzyci mając wszystko i wszystkich, trochę się pobyczyć. Urlop zaliczał się do kategorii „czynnych” – tj. większość czasu spędziłem ciągając za przeróżne sznurki, przymocowane z drugiej strony do całkiem sporych kawałków płótna – a wszystkie te z pozoru bezsensowne operacje mają służyć temu, aby laminatowa konstrukcja o wyglądzie przerośniętej mydelniczki płynęła w z góry zadanym kierunku. Słowem jednem – żeglowałem. A w międzyczasie doprowadzałem do szału żonę, (którą z tego miejsca serdecznie pozdrawiam i z góry przepraszam za wszystkie te kawały żelbetu i stali, które przeze mnie zmuszona oglądać była, a i pewnie nie raz jeszcze będzie), łażeniem po wszelkich możliwych bunkrach, których – jak Wam zapewne wiadomo – na Mazurach nie brakuje. Jako, że Gierłoż (Gierłożę? Jak to się cholerstwo odmienia?) uznałem za temat absolutnie oklepany i nudny – obfotografowałem i złożyłem troszkę informacji na temat dwóch obiektów mniej znanych, a równie interesujących

Najprościej (co nie znaczy „prosto”) dla żeglarzy jest dotrzeć tam z miejscowości Ogonki (jezioro Święcajty). W samych Ogonkach zresztą również są ruiny dość ciekawego obiektu – ale o tym innym razem. Problem zaczyna się w samym Pozezdrzu (Chryste, kto wymyślał te nazwy?) – bo oprócz enigmatycznej tablicy przy wjeździe do lasu, nie ma właściwie żadnych drogowskazów do tych obiektów – a ukryte są całkiem nieźle.

Kwatera wojenna Himmlera „Schwarzschanze” w Pozezdrzu powstała w 1941 roku. Zasadnicze roboty budowlane i instalacyjne ukończono wiosną 1941r. Kierownictwo nad pracami sprawowała Organizacji Todt. Pierwotnie składała się z 8 obiektów: 5 schronów o stropach i ścianach 2 metrowej grubości, podziemnego garażu, 2 ceglanych wartowni.

Bezpieczeństwo miały gwarantować schrony o tzw. odporności „B”, o grubości ścian i stropów 2 metry. Teren otoczony był pasem pól minowych, odgrodzony płotem z siatki i drutu kolczastego oraz silnie strzeżony. Zakwaterowany był tu batalion policji, który wchodził w skład oddziałów przewidzianych do obrony kwatery Hitlera i OKW (Oberkommando der Wehrmacht) w Gierłoży i Mamerkach.

Wszystkie schrony o odporności „B” zostały całkowicie zniszczone przez wycofujących się Niemców. Do schronu takiego, o wymiarach zewnętrznych 13,7x10,7m, prowadziły dwa wejścia, przez które wchodziło się do śluzy zamykanej podwójnymi pancernymi drzwiami. Wnętrze schronu stanowiły dwa pomieszczenia do pracy zaopatrzone we własny system oświetlenia i wentylacji.

Najciekawszym i najlepiej zachowanym obiektem kwatery jest umieszczony centralnie ogromny schron dowódcy SS i Policji Heinricha Himmlera (21,4x19,3m), który w roku 1944 został przebudowany, aby przeciwstawić się rosnącej sile alianckich bomb. Stropy i ściany były podwójne, gdyż pierwotny schron typu "B" został obudowany tzw. płaszczem ochronnym, analogicznie jak w kwaterze Hitlera w Gierłoży.

Kwatera Himmlera została w dniu 20.11.1944r. opuszczona przez mieszkańców, a w dniu 24.01.1945r. saperzy niemieccy wysadzili ją w powietrze.

Obecnie nieźle zachowany jest główny schron – wnętrze jest co prawda zawalone (co widać na zdjęciach), ale za to, jak się dobrze pokombinuje, można wejść między pierwotny schron a jego późniejszą obudowę(co również widać na zdjęciach), oraz, tą samą drogą, na obiekt. Poza tym można znaleźć resztki wartowni i dwóch pozostałych schronów, a jak się dobrze poszuka – również obiektów towarzyszących.