|
Kwatera Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych (OKW) „Mauerwald” Mamerki k/Węgorzewa
Kwatera została wybudowana w odległości 18km na wschód od kwatery Hitlera, w lesie, w miejscowości Mamerki nad Kanałem Mazurskim. Dopłynąć najłatwiej z jez. Mamry, na wysokości wyspy Upałty – jest tam zresztą bardzo wygodna przystań. W przeciwieństwie do poprzednio omawianej kwatery Himmlera – tą trudno jest przegapić. Idąc drogą od strony Mamerek, najpierw po lewej stronie pojawiają się dwa potężne schrony z krytą rampą rozładowczą, kilkaset metrów później wzdłuż drogi - strefa „Fritz”. Całość jest zresztą dość przyzwoicie oznakowana.
We wrześniu 1940 wybrana i zatwierdzona zostaje lokalizacja. Prace budowlane kwatery zostały powierzone Organizacji Todt, która siłami około 2000 robotników pod przykrywką firmy Chemische Werke „Askania” w terminie do 01.05.1941r. miała wybudować kwaterę główną dla OKW. Na terenie ok.250ha powstało ponad 200 różnego rodzaju obiektów, w tym 34 obiekty żelbetowe, dwa ciężkie schrony przeciwlotnicze oraz wiele murowanych i drewnianych. Sztab generalny OKW przeprowadził się tu latem 1941 roku.
Cała kwatera została rozmieszczona w lesie między jeziorem Mamry, a linią kolejową Kętrzyn - Węgorzewo i została podzielona na trzy strefy: „Fritz”, „Quelle” i ”Brigitten Stadt”. Występowała pod ogólnym kryptonimem "Anna". Z lewej strony od szosy Kętrzyn - Węgorzewo rozmieszczony był Sztab Generalny Wojsk Lądowych (OKW) pod kryptonimem „Fritz”. W tej strefie mieszkali m.in.: feldmarszałek Walther von Brauchitsch, zdjęty ze stanowiska 19.12. 1941r za klęskę pod Moskwą, gen. płk Franz Halder - szef Sztabu Generalnego OKW (24.09.1942 r. pozbawiony stanowiska w Winnicy na Ukrainie), gen. płk Friedrich Paulus - I zastępca szefa Sztabu Generalnego d/s dowodzenia operacyjnego (do 4.02.1942), gen. Adolf Heusinger - szef Oddziału Operacyjnego Sztabu Generalnego Wojsk Lądowych (20.07.1944 ranny podczas zamachu na Hitlera).
Znajdowały się tu następujące oddziały:
- Oddział Centralny - zagadnienia związane z organizacją Sztabu Generalnego.
- Oddział I - Operacyjny – odpowiedzialny za front wschodni.
- Oddział II - Organizacyjny - organizacja i rozbudowa wojsk stanu wojennego
- Oddział XII - Obce Armie „Wschód”
- Oddział Attache Wojskowych
- Zarząd Personalny OKW
Sztab Generalny Wojsk Lądowych kierował wyłącznie walkami na Froncie Wschodnim.
Komendantem kwatery był gen. von Gundel. Kwatera była ochraniana przez batalion wartowniczy Wehrmachtu, całkowicie zmechanizowany, zaopatrzony w środki obrony przeciwlotniczej, przeciwpancernej i ciężką broń maszynową. Był przygotowany do prowadzenia walki w każdym przypadku. Oprócz batalionu wartowniczego na terenie kwatery było 60 funkcjonariuszy tajnej żandarmerii polowej i agentów Abwehry.
Ogółem w kwaterze zamieszkiwało około 1500 osób, w tym ponad 40 generałów. Baza nie miała charakteru obronnego – była zwykłym obiektem biurowym – z całym niezbędnym do utrzymania zapleczem, takim jak ujęcie wody, oczyszczalnia ścieków, podstacje energetyczne oraz awaryjne źródła zasilanie (generatory), szpital i służbę zdrowia, służby kwatermistrzowskie, stajnie, węzły łączności, wartownie, magazyny żywności. Było to zatem samowystarczalne i w pełni funkcjonujące samodzielnie miasto.
W okresie 16.07.42-30.10.42 kwatera była przeniesiona do Winnicy na Ukrainie.
Kwatera z nieznanych powodów nie została wysadzona w powietrze. Lat temu 8 była jeszcze całkiem dobrze widoczna spośród młodych drzewek – teraz drzewka wyrosły i prawie całkowicie zasłaniają schrony… Pojawił się za to pan, sprzedający bilety wstępu (całe 4zł) i wieża widokowa na jednym ze schronów, oraz upiłowano i okręcono drutem kolczastym dolne fragmenty stalowych klamer, służących do wchodzenia na obiekty. Wybierając się na wycieczkę – należy zaopatrzyć się w latarki. Na zdjęciach znajduje się wyłącznie strefa „Fritz” – na pozostałe niestety brakło czasu. Ale, jak mawiali starożytni Czechosłowacy - co się odwlecze…
|